← Ana sayfaya dön

Bebek dişlerini fırçalama: yaşa göre ne kadar florürlü diş macunu?

Türkiye'de bu konuda verilen öneriler tek tip değil. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Beykoz Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, bebeklik döneminde ve üç yaşına kadar diş macunu kullanılmamasını, üç yaşından sonra leblebi kadar macunla başlanmasını söylüyor. Tepebaşı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi'nin sayfası ise ikinci yaşa kadar macunsuz fırçalamayı öneriyor. ADA, AAP ve NHS ise ilk dişten itibaren, üç yaşa kadar pirinç tanesi kadar florürlü macunla, 3-6 yaş arasında bezelye kadar macunla günde iki kez fırçalamayı öneriyor. Bu yazıda farkları, biberon ve şekerli içecekler konusunu ve diş hekimi ziyaretini anlatıyoruz. Hangisini izleyeceğini diş hekimine veya çocuk doktoruna sor.

Türkiye'de ne öneriliyor: üç yaşına kadar macun yok mu?

Beykoz Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'nin sayfasında şöyle yazıyor: bebeklik döneminde ve üç yaşına kadar çocuklarda diş macunu kullanımı önerilmez, diş macunu kullanımına üç yaşından sonra başlanmalıdır. Sayfaya göre fırçalama için leblebi kadar macun yeterlidir ve florürlü diş macunlarından herhangi biri tercih edilebilir.

Tepebaşı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi ise iki yaşına kadar dişlerin macunsuz fırçalanmasını, iki yaşından sonra çocuklar için özel üretilmiş, florür konsantrasyonu düşük bir diş macunu kullanılmasını, miktarın da nohut büyüklüğünde olmasını öneriyor. Bu sayfa bebeklerde her mamadan sonra temiz bir gazlı bezle dişlerin ve dil üstünün temizlenmesini de öneriyor.

Yani Bakanlığa bağlı iki merkezin sayfası bile iki ile üç yaş arasında ayrılıyor. Ne ADA, ne AAP, ne de NHS bu yaklaşımı paylaşıyor: üçü de ilk dişle birlikte başlamayı öneriyor. Biz hangisinin doğru olduğuna karar vermiyoruz. Çocuğunun diş hekimine veya çocuk doktoruna sor.

ADA, AAP ve NHS ne diyor: yaşa göre miktar

ADA, üç yaşın altındaki çocuklar için en fazla bir lekelik, yani pirinç tanesi büyüklüğünde florürlü diş macunu, 3 ile 6 yaş arasında ise bezelye büyüklüğünde macun önerir. AAP'nin HealthyChildren.org sayfası ve NHS de aynı iki miktarı veriyor.

Küçük çocuklar macunun büyük kısmını yutar. Bu yüzden miktar düşük tutulur. ADA ayrıca florürün diş minesini çürümeye karşı daha dirençli yapmaya yardım ettiğini söylüyor.

Günde kaç kez fırçalanır

Beykoz Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi sabah kahvaltısından sonra ve gece yatmadan önce üçer dakikalık etkili bir fırçalamanın yeterli olduğunu söylüyor. AAP ve NHS de günde en az iki kez, genelde kahvaltıdan sonra ve yatmadan önce fırçalamayı öneriyor.

NHS, çocuk tek başına iyi fırçalayabilene kadar, genellikle en az 7 yaşa kadar yardım etmeni söylüyor. AAP ise çocukların genellikle 8 yaşa kadar yardıma ihtiyaç duyduğunu ve sonrasında da gözetilmesi gerektiğini belirtiyor.

Tükür, çalkalama

Bu konuda açtığımız Türk kaynaklarda bir açıklama yok. AAP ve NHS, çocuğun fazla macunu tükürmesini, ardından su ile çalkalamamasını söylüyor, çünkü su florür tabakasını yıkar.

Bebekler henüz tükürmeyi bilmez. Bu yüzden küçük miktar kuralı önemli: önerilen miktardan fazlasını kullanma.

Biberon, gece beslenmesi ve şekerli içecekler

Beykoz Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, biberondaki süte şeker, bal veya pekmez gibi tatlandırıcılar eklememeni ve bebeğinin ağzında biberonla uyuma alışkanlığını önlemeni söylüyor. NHS, biberonun anne sütü, mama veya soğutulmuş kaynamış su için uygun olduğunu, meyve suyu ya da şekerli içeceklerin diş çürüğünü artırabileceğini, gece ise yalnızca anne sütü, mama veya soğutulmuş kaynamış su verilmesi gerektiğini belirtiyor.

AAP, çocuğun gün boyu veya yatarken yanında biberon veya akıtmaz bardak olmasına karşı uyarıyor, çünkü uzun süreli şeker teması çürüğe yol açar.

Diğer ülkelerde fark nedir

ABD ve Birleşik Krallık: ilk dişle birlikte günde iki kez, üç yaşa kadar pirinç tanesi, 3-6 yaşta bezelye kadar.

Almanya: Gesund ins Leben ağı 1.000 ppm florürlü macun, ilk dişten 24 aya kadar pirinç tanesi, 2-6 yaş arası bezelye kadar öneriyor. Orada florür tableti ile florürlü macun asla birlikte kullanılmaz.

Fransa: sağlık sigortası (ameli) 6 yaşa kadar en fazla 500 ppm ve ilk azı dişlerinden sonra bezelye kadar miktar öneriyor.

Brezilya: Brezilya Pediatri Derneği en az 1.100 ppm, 2 yaşa kadar pirinç tanesi, 2 yaştan sonra bezelye kadar macun öneriyor.

Türkiye'de yaşıyorsan diş hekimine veya çocuk doktoruna sor ve ülkendeki kaynaklara öncelik ver.

İlk diş hekimi ziyareti ve Mamio

ADA, ilk ziyaretin ilk dişten sonraki altı ay içinde ve en geç birinci yaş gününde yapılmasını öneriyor. Açtığımız Türk Sağlık Bakanlığı sayfaları ilk ziyaret zamanı hakkında bir şey söylemiyor.

Mamio'nun diş çizelgesi 20 süt dişini, tipik çıkış aralıklarıyla gösterir ve hiçbir diş geç olarak işaretlenmez. Diş hekimi ziyaretlerini de kaydedebilirsin. Dişlerin sırası ve yaşları için diş çıkarma rehberimize bak.

Sık Sorulan Sorular

1 yaşındaki bebek için ne kadar diş macunu?

ADA, AAP ve NHS pirinç tanesi kadar florürlü macun öneriyor. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'na bağlı bazı merkezler ise 2 veya 3 yaşa kadar macunsuz fırçalamayı öneriyor. Diş hekimine veya çocuk doktoruna sor.

3 yaşından sonra ne kadar macun kullanılır?

ADA, AAP ve NHS bezelye kadar, Beykoz Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi leblebi kadar diyor.

Fırçaladıktan sonra ağzı çalkalamalı mı?

AAP ve NHS tükürmeyi, su ile çalkalamamayı öneriyor. Açtığımız Türk kaynaklar bu konuya değinmiyor.

Bebek biberonla uyuyabilir mi?

Beykoz Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi biberonla uyuma alışkanlığının önlenmesini öneriyor. NHS gece yalnızca anne sütü, mama veya soğutulmuş kaynamış su öneriyor.

İlk diş hekimi ziyareti ne zaman?

ADA ilk dişten sonraki altı ay içinde ve en geç birinci yaş gününde diyor. Açtığımız Türk kaynaklarda bu konuda bilgi yoktu.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz.

Bebeğinin dişlerini ve diş hekimi ziyaretlerini Mamio ile takip et